คิวบา

สาธารณรัฐคิวบา

Cuba

• เมืองหลวง:
  กรุงฮาวานา
• ที่ตั้ง:
  

  เป็นเกาะอยู่ในทะเลแคริบเบียน มีขนาดใหญ่ที่สุดใน West Indies ตั้งอยู่ระหว่างทะเลแคริบเบียนกับมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ

  
  

  อาณาเขต   พื้นที่โดยรวม 110,860 ตร.กม. เป็นแผ่นดิน 109,820 ตร.กม. พื้นน้ำ 1,040 ตร.กม. ชายฝั่งทะเลยาวทั้งหมด 3,735 กม.

• ภูมิประเทศ:
  

  คิวบาเป็นหมู่เกาะ ล้อมรอบด้วยกลุ่มเกาะขนาดเล็ก 4 กลุ่ม ได้แก่ หมู่เกาะ Colorados Archipelago ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ หมู่เกาะ Sabana-Camagüey ในมหาสมุทรแอตแลนติก หมู่เกาะ Jardines de la Reina ทางทิศใต้ และหมู่เกาะ Canarreos ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ เกาะหลักเรียกว่า คิวบา มีความยาว 1,250 กม. เป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในทะเลแคริบเบียน พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบและเนิน ขนาดเล็ก มีภูเขา Sierra Maestra ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งจุดสูงสุดเรียกว่า Pico Turquino โดย
  มีความสูง 1,974 เมตร เกาะที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 2 คือ Isla de la Juventud หรือ Isle of Youth
  ในหมู่เกาะ Canarreos โดยมีพื้นที่ 2,200 กม. 
  

• ภูมิอากาศ:
  

  พื้นที่ส่วนใหญ่ของเกาะตั้งอยู่ใต้เส้น Tropic of Cancer มีสภาพภูมิอากาศแบบร้อนชื้น (Tropical) ได้รับอิทธิพลจากกระแสน้ำอุ่นจากบริเวณเส้นศูนย์สูตร มี 2 ฤดูคือ ฤดูแล้ง ระหว่าง พ.ย.-เม.ย. และฤดูฝนระหว่าง พ.ค.-ต.ค. อุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ที่ 21-27 องศาเซลเซียส ภัยธรรมชาติที่สำคัญ คือ พายุเฮอร์ริเคน ซึ่งพัดมาจากชายฝั่งด้านตะวันตกเฉียงใต้ในช่วง ก.ย.-ต.ค. 
  

• ประชากร:
  

  ประชากร 10.89  ล้านคน เป็นคนผิวขาว 64.1% Mulatto 26.6% ผิวสี 9.3% โครงสร้างอายุประชากร : อายุ 0-14 ปี 16.3% อายุ 15-64 ปี 66.5% และอายุ 65 ปีขึ้นไป 17.2% อายุขัยเฉลี่ยของประชากรโดยรวม 80.01 ปี เพศชาย 77.8 ปี และเพศหญิง 82.6 ปี อัตราการเกิด 9.9 คนต่อประชากร 1,000 คน  อัตราการตาย 9.5 คนต่อประชากร 1,000 คน อัตราการเพิ่มของประชากร -0.17% 

• ศาสนา:
  

  คริสต์ 58.9% ความเชื่อท้องถิ่น เช่น นับถือภูติผีของแอฟริกา 17.6% อื่น ๆ 5% และไม่นับถือศาสนา 23.2% 
  

• ภาษา:
  

  ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการ

• การศึกษา:
  

  การศึกษา ประชากรอายุตั้งแต่ 15 ปี สามารถอ่านออกและเขียนได้ อัตราการรู้หนังสือ 99.7% งบประมาณด้านการศึกษา 9.4% ของ GDP

• การก่อตั้งประเทศ:
  

  นายคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส พบคิวบาเมื่อปี 2035 และถูกยึดครองเป็นอาณานิคมของสเปน ส่งผลให้ชาวอินเดียนพื้นเมือง ได้แก่ ชาว Taíno หรือ Arawak ชาว Guanajatabey และชาว Ciboney เริ่มมีจำนวนลดลงอย่างต่อเนื่อง เพราะถูกเกณฑ์ใช้แรงงานและติดโรคติดต่อจากชาวสเปนที่มาตั้งถิ่นฐาน มีการนำแรงงานชาวแอฟริกันเข้ามาปลูกกาแฟและอ้อย ตั้งแต่ปี 2303 คิวบากลายเป็นจุดตั้งต้นของชาวสเปนในการค้นหาสมบัติของชาวอินคาในเม็กซิโกและเปรู สหรัฐฯ เข้าช่วยปลดปล่อยคิวบาจากการเป็นอาณานิคมของสเปน และมีการลงนามในสนธิสัญญาปารีสให้คิวบาเป็นเอกราชเมื่อปี 2441 ต่อมานาย Fidel Castro ผู้นำกลุ่มกบฎยึดอำนาจการปกครอง และดำรงตำแหน่ง นรม.ระหว่างปี 2502-2519 ก่อนแต่งตั้งตนเองขึ้นเป็นประธานาธิบดีเมื่อปี 2519 ปกครองคิวบานานเกือบ 50 ปี ก่อนส่งมอบให้นาย Raul Castro น้องชายเมื่อ ก.พ.2551 

• วันชาติ:
  1 ม.ค. (วันประกาศเอกราช)
• การเมือง:
  

  สังคมนิยมคอมมิวนิสต์ แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 15 จังหวัดและ 1 เขตปกครองพิเศษ

  ฝ่ายบริหาร : ประธานาธิบดีเป็นประมุขและหัวหน้ารัฐบาล ปัจจุบันคือนาย Miguel Mario Díaz-Canel Bermúdez ได้รับเลือกจากสภาแห่งชาติด้วยคะแนนเสียง 98.1% (เมื่อ 10 ต.ค.2562) ต่อจาก

  นาย Raúl Castro วาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี ประธานาธิบดีเป็นผู้เสนอชื่อคณะรัฐมนตรีให้สภาแห่งชาติพิจารณาอนุมัติ การเลือกตั้งครั้งหลังสุดมีขึ้นเมื่อ 26 มี.ค.2566

    ฝ่ายนิติบัญญัติ : ระบบสภาเดียวคือ สภาแห่งชาติ (National Assembly of People’s Power) มีสมาชิก 470 คน ดำรงตำแหน่งวาระ 5 ปี การเลือกตั้งครั้งหลังสุดมีขึ้นเมื่อ 26 มี.ค.2566  

  ฝ่ายตุลาการ : ศาลประชาชนสูงสุด (People’s Supreme Court หรือ Tribunal Supremo Popular) ทำหน้าที่กำกับดูแลศาลอื่น ๆ รวมถึงศาลทหาร สมาชิก 41 คน มาจากการเลือกโดยสภาแห่งชาติ ระบบกฎหมายแบบจารีตประเพณีตามแบบของสเปน

  พรรคการเมืองสำคัญ : ระบบพรรคเดียว คือ พรรคคอมมิวนิสต์คิวบา (Cuba Communist Party-PCC) โดยนาย Miguel Díaz-Canel เป็นเลขาธิการพรรค 

  กลุ่มกดดันทางการเมือง : Cuban Commission for Human Rights and National Reconciliation โดยมีนาย Elizardo Sánchez Santa Cruz-Pacheco  เป็นหัวหน้า กลุ่ม Patriotic Union of Cuba รวมถึงกลุ่มนักเคลื่อนไหวทางการเมืองและกลุ่มนักเคลื่อนไหวบนอินเทอร์เน็ต

• เศรษฐกิจ:
  

  คิวบาเผชิญภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวในห้วงสองปีที่ผ่านมา เนื่องจากรายได้ด้านการท่องเที่ยวที่ลดลง วิกฤตพลังงาน มาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ที่ส่งผลกระทบต่อการส่งออก และปัญหาเสถียรภาพทางการเงิน รัฐบาลคิวบาปรับเปลี่ยนนโยบายเศรษฐกิจให้เปิดเสรีมากขึ้น เร่งหาหุ้นส่วนทางการค้าที่หลากหลาย เช่น โครงการร่วมทุนระหว่างรัสเซีย-คิวบาในการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษในพื้นที่รอบท่าเรือ Mariel ตามข้อตกลงด้านการลงทุนของรัสเซียในคิวบาภายในปี 2573 การยกเว้นการตรวจลงตราหนังสือเดินทางของคิวบาแก่นักท่องเที่ยวจีนเพื่อกระตุ้นรายได้ด้านการท่องเที่ยว ขณะที่คณะกรรมการเศรษฐกิจแห่งลาตินอเมริกาและแคริบเบียนของสหประชาชาติ (ECLAC) คาดการณ์ว่า การขยายตัวทางเศรษฐกิจของคิวบาในปี 2569 มีแนวโน้มปรับตัวลดลง เนื่องจากภาวะเงินเฟ้อ การชะลอตัวของภาคการบริโภค และการขาดแคลนเงินตราต่างประเทศ

  สกุลเงิน ตัวย่อสกุลเงิน : ใช้สกุลเงินเปโซคิวบา (Cuban Peso-CUP) เพียงสกุลเดียว และยกเลิกการใช้สกุลเงิน Cuban Convertible Peso (CUC) ตั้งแต่ ม.ค.2564  

      อัตราแลกเปลี่ยนต่อดอลลาร์สหรัฐ :  1 ดอลลาร์สหรัฐ : 23.96 เปโซคิวบา 

    อัตราแลกเปลี่ยนต่อบาท :  1 เปโซคิวบา : 1.35 บาท (พ.ย.2568)

• ดัชนีเศรษฐกิจสำคัญ:
  

  คิวบาเผชิญภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวในห้วงสองปีที่ผ่านมา เนื่องจากรายได้ด้านการท่องเที่ยวที่ลดลง วิกฤตพลังงาน มาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ที่ส่งผลกระทบต่อการส่งออก และปัญหาเสถียรภาพทางการเงิน รัฐบาลคิวบาปรับเปลี่ยนนโยบายเศรษฐกิจให้เปิดเสรีมากขึ้น เร่งหาหุ้นส่วนทางการค้าที่หลากหลาย เช่น โครงการร่วมทุนระหว่างรัสเซีย-คิวบาในการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษในพื้นที่รอบท่าเรือ Mariel ตามข้อตกลงด้านการลงทุนของรัสเซียในคิวบาภายในปี 2573 การยกเว้นการตรวจลงตราหนังสือเดินทางของคิวบาแก่นักท่องเที่ยวจีนเพื่อกระตุ้นรายได้ด้านการท่องเที่ยว ขณะที่คณะกรรมการเศรษฐกิจแห่งลาตินอเมริกาและแคริบเบียนของสหประชาชาติ (ECLAC) คาดการณ์ว่า การขยายตัวทางเศรษฐกิจของคิวบาในปี 2569 มีแนวโน้มปรับตัวลดลง เนื่องจากภาวะเงินเฟ้อ การชะลอตัวของภาคการบริโภค และการขาดแคลนเงินตราต่างประเทศ

  สกุลเงิน ตัวย่อสกุลเงิน : ใช้สกุลเงินเปโซคิวบา (Cuban Peso-CUP) เพียงสกุลเดียว และยกเลิกการใช้สกุลเงิน Cuban Convertible Peso (CUC) ตั้งแต่ ม.ค.2564  

      อัตราแลกเปลี่ยนต่อดอลลาร์สหรัฐ :  1 ดอลลาร์สหรัฐ : 23.96 เปโซคิวบา 

    อัตราแลกเปลี่ยนต่อบาท :  1 เปโซคิวบา : 1.35 บาท (พ.ย.2568)

• การทหาร:
  

  กองทัพปฏิวัติคิวบา (Revolutionary Armed Forces-FAR) มีกำลังพล 49,000 นาย แบ่งออกเป็น ทบ. 38,000 นาย ทร. 3,000 นาย และ ทอ. 8,000 นาย นอกจากนี้ ยังมีกองกำลังรบกึ่งทหาร 26,500 นาย กำลังพลสำรอง 39,000 นาย และกองกำลังรบกึ่งทหารสำรอง 1,120,000 นาย การเกณฑ์ทหารภาคบังคับชายอายุระหว่าง 17-28 ปี (ระยะเวลารับใช้ชาตินาน 2 ปี) ส่วนสตรีไม่บังคับ ยุทโธปกรณ์สำคัญ ได้แก่ รถถัง 1,230 คัน รถถังปืนใหญ่อัตตาจร 100 คัน รถลำเลียงพลหุ้มเกราะ 756 คัน ปืนใหญ่มากกว่า 1,715 กระบอก และชนิดลากจูง 500 กระบอก เครื่องยิงจรวดหลายลำกล้อง 175 กระบอก บ.โจมตี/สกัดกั้น 10 เครื่อง บ.ลาดตระเวน 1 เครื่อง บ.ลำเลียง 23 เครื่อง บ.ฝึก 26 เครื่อง ฮ. 13 เครื่อง ฮ.โจมตี 4 เครื่อง เรือฟริเกต 2 ลำ เรือตรวจการณ์ชายฝั่ง 9 ลำ และเรือกวาดทุ่นระเบิด 5 ลำ งบประมาณด้านการทหาร 4.2% ของ GDP

• สมาชิกองค์การระหว่างประเทศ:
  

  ACP, ALBA, AOSIS, CELAC, FAO, G-77, IAEA, ICAO, ICC,  ICRM, IFAD, IFRCS, IHO, ILO, IMO, IMSO, Interpol, IOC, IOM (ผู้สังเกตการณ์), IPU, ISO, ITSO, ITU, LAES, LAIA, NAM, OPANAL, OPCW, PCA, Petrocaribe, PIF, UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, Union Latina, UNWTO, UPU, WCO, WFTU (NGOs), WHO, WIPO, WMO และ WTO

  
  
• การขนส่งและโทรคมนาคม:
  

  ท่าอากาศยาน 120 แห่ง ใช้การได้ดี 64 แห่ง ท่าอากาศยานระหว่างประเทศ 10 แห่ง ที่สำคัญ ได้แก่ José Martí International Airport ,Juan Gualberto Gómez International Airport, Frank País International Airport (HOG)  และ Ignacio Agramonte International Airport (CMW) เส้นทางรถไฟ 8,367 กม. ถนน 60,858 กม. เส้นทางน้ำ 240 กม. ท่าเรือสำคัญ อาทิ Antilla, Cienfuegos, Guantanamo, Havana, Matanzas, Mariel, Nuevitas Bay และ Santiago de Cuba การโทรคมนาคม : โทรศัพท์พื้นฐาน 1.58 ล้านเลขหมาย โทรศัพท์เคลื่อนที่ 7.05 ล้านเลขหมาย รหัสโทรศัพท์ +53 จำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ต 7.8 ล้านคน รหัสอินเทอร์เน็ต .cu

• การเดินทาง:
  

  นักท่องเที่ยวไทยที่ต้องการเดินทางเข้าคิวบาต้องขอรับการตรวจลงตราหนังสือเดินทางทางอิเล็กทรอนิกส์ (eVisa) ผ่านแพลตฟอร์ม evisacuba.cu ของ กต.คิวบา ค่าธรรมเนียม 20-50 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 650-1,627 บาท ตั้งแต่ 1 ก.ค.2568 โดยนักท่องเที่ยวไทยสามารถพำนักในคิวบาได้เป็นเวลา 90 วัน และขอขยายเวลาพำนักได้หนึ่งครั้งเป็นเวลาเพิ่มอีก 90 วัน ซึ่งจะทำให้ระยะเวลาที่อนุญาตให้พำนักอยู่ในคิวบา รวมเป็น 180 วัน

• สถานการณ์สำคัญที่น่าติดตาม:
  

  ความสัมพันธ์ระหว่างคิวบากับสหรัฐฯ ที่ถดถอยลง ในห้วงการดำรงตำแหน่งของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ที่ดำเนินนโยบายเข้มงวดต่อคิวบา และยกเลิกมาตรการที่อดีตประธานาธิบดีโจเซฟ ไบเดนกำหนดไว้ ได้แก่ เพิกถอนการถอดคิวบาออกจากรายชื่อรัฐที่สนับสนุนการก่อการร้าย ห้ามชาวสหรัฐฯ เดินทางไปท่องเที่ยวคิวบา ยกเว้นการเดินทางเพื่อกิจกรรมด้านการศึกษาและมนุษยธรรม เพิกถอนสถานะทางกฎหมายชั่วคราวต่อผู้อพยพชาวคิวบาในสหรัฐฯ เช่นเดียวกับผู้อพยพชาวเฮติ นิการากัว และเวเนซุเอลา รวมทั้งคัดค้านข้อเรียกร้องของสหประชาชาติ (UN) ที่เรียกร้องให้ยุติมาตรการคว่ำบาตรคิวบา